4 pory mroku - każdy z nas ma swoje „ukryte, zgniłe miejsca”

Ostatnimi czasy pojawiła się pewna, ledwo zauważalna na razie, tendencja, jeżeli chodzi o młodych autorów powieści grozy. Autorzy tacy, jak Małecki, bądź Paliński, na kolejnych stronach wylewają wręcz wiadra niechęci skierowane ku otaczającej ich rzeczywistości. Szare ulice, na nich szarzy ludzie, pędzący swój mizerny żywocik, od czasu do czasu zdobywający się na jakieś świństwo, skierowane ku innemu człowiekowi. Tak wygląda tło także w najnowszej książce Palińskiego. Także tutaj, zupełnie, jak w „Błędach” Małeckiego najgorsza jest codzienność, a elementy grozy tylko to podkreślają.

Świat przedstawiony w „4 porach mroku”, to miejsce, gdzie w każdej chwili może przydarzyć się coś okropnego, przy czym utrata pracy wyda się nic nie znaczącym drobiazgiem. Kierowca taksówki wożący wilkołaka, prostytutka zaczepiająca nieodpowiedniego klienta, modelka trafiająca na nieobliczalnego artystę. Wszyscy ci ludzie zaczynający swój kolejny dzień, nie spodziewali się, jak fatalnie potoczą się wydarzenia.

Dziesięć opowiadań, utrzymanych w klimacie grozy, to zbiorek bardzo przygnębiający. Bohaterowie Palińskiego zderzeni z trudami rzeczywistości, odkrywają swoje nowe, zazwyczaj nieprzyjemne oblicze. Wyrzucony z pracy mężczyzna fantazjuje na temat morderstwa; zmęczony okrucieństwem innych, szary obywatel zaczyna wcielać się w postać krwawego mściciela przedmieść; inni balansują niebezpiecznie na granicy obłędu, czasami pozwalając mu się ogarnąć. Konfrontacja ze złem, jakie drzemie w każdym człowieku, zazwyczaj kończy się katastrofą.

Paliński często na swoich bohaterów wybiera ludzi, których nazwać możemy wyrzutkami społeczeństwa: bezdomnych, pijących bezrobotnych. To klasyczna figura Innego, odseparowanego od „naszego” zwyczajnego życia, kogoś kogo się boimy. Inny ma wiele twarzy, autor czasami sięga po bardziej tradycyjne schematy z horrorów: wprowadza na scenę wampira, wilkołaka, szalonego artystę. Każda z tych postaci wzbudza grozę i wstręt, choć na różny sposób.

Poszczególne opowiadania różnią się między sobą, szczególnie jeśli chodzi o sposób narracji, ale we wszystkich dominuje bardzo plastyczny język, choć miejscami silenie się autora na wyszukane metafory nieco irytuje. Są momenty, gdy rozbuchane przenośnie, spiętrzone karkołomnie odrzucają i nadają całości zdecydowanie komiczny wyraz. Mówienie o wektorach prędkości, zderzających się ze sobą w chwili, gdy masz sparaliżowane nogi…Nie bardzo to wypada przekonywująco. Przydałoby się tutaj nieco językowej powściągliwości. Trochę niepokoi także nadmierne okrucieństwo pewnych scen, ocierające się momentami o bezsensowną przemoc, niczym nieumotywowaną. Cóż, jak widać, oszczędność środków wyrazu nie jest najsilniejszą stroną autora.

Dobrze za to wypada osadzenie wszystkich wydarzeń w amerykańskich realiach. Niewielu jest polskich autorów, którym udaje się taki zabieg, bez popadania w śmieszność. Z polskich twórców horrorów, udało się to chyba ostatnio tylko Zalewskiemu.

Już Orbitowski zauważył, że Paliński jest „Kingowski do obłędu”, ale trudno uznać to za zarzut. Mnie, jako miłośniczce Kinga pozostaje tylko postawić „4 pory mroku” na półce i czekać na kolejną książkę Palińskiego.

Małgorzata Tomaszek

• Karl – Markus Gauss – „Mieszkańcy Roany odchodzą pogodnie”
• Ludzie na księżycu - wizja z początku XX wieku
• „Gdy chcieliśmy być wolni. Ursus w latach 1980-89”
• Muzeum niewinności o Turcji
• Komiks w Polsce – sztuka drugiej kategorii

Poleć tekst:

dodaj do wykop.pl

blip

facebook

wyślij link

drukuj

rss komentarze

mapa

śledzik

oceń tekst 1 2 3 4 5 6

ocena użytkowników

średnia: 5

Komentarze użytkowników (0) Dodaj nowy komentarz

Polecane tematy

Użycie siły jedyną szansą na powstrzymanie...

Za kilka miesięcy, w sierpniu br., minie dokładnie osiem lat od chwili, gdy świat dowiedział się o istnieniu programu nuklearnego, realizowanego przez Islamską Republikę Iranu (i...

Irkuck - „bramą” Przybajkala

Irkuck był naszym pierwszym, dłuższym przystankiem na trasie Kolei Transsyberyjskiej. Zatrzymaliśmy się tutaj nie przypadkowo. Nie tylko chcieliśmy zobaczyć jedno z najstarszych...

Lewica dziś i jutro

Próba odpowiedzi na pytanie o to, czy mamy w Polsce lewicę była jedynie zasygnalizowaniem szerszego problemu dotyczącego tej strony sceny politycznej. Przyznać należy, że...