Arsen – niebezpieczna trucizna w wodzie pitnej
    zanieczyszczenia26 · związki toksyczne4 · skutki zanieczyszczeń4 · metale ciężkie1
2009-10-18
W niektórych rejonach świata istotnym problemem stało się zanieczyszczenie wody przez trucizny, w tym metale ciężkie. Najpowszechniejsze obecnie jest zanieczyszczenie arsenem, które dotknęło zasoby takich państw jak Argentyna, Bangladesz, Chile, Indie i Meksyk. W Bangladeszu powyżej 20% pitnej wody przekracza dopuszczalny poziom tego pierwiastka (powyżej 0,05 mg/l). A zatrucia nim należą do największych masowych zatruć w historii ludzkości.

Przewiduje się, że w przyszłości będą one przyczyną aż 10% zgonów ludzi należących do tych populacji. Z nie całkiem wyjaśnionych powodów, woda z płytkich studni rurowych, od której zależy ludzkie życie, ma niebezpieczny poziom stężenia tej toksycznej substancji. Spożywana przez dłuższy okres czasu powoduje osłabienie organizmu, zmiany patologiczne, nowotwory, a nawet śmierć.

Czym jest arsen?

Arsen występuje w skorupie ziemskiej w ilości 2,5 ppm (zajmując 20 miejsce pod względem rozpowszechnienia wśród pierwiastków). Tworzy ponad 200 minerałów, z których najbardziej powszechne są: arsenopiryt, lelingit, orpiment, realgar. W małych ilościach jest potrzebny jako składnik pokarmowy ludzi i zwierząt, ale jest również dobrze znaną trucizną o działaniu toksycznym i rakotwórczym.

Dawniej arsen i jego związki stosowane były powszechnie jako pestycydy w rolnictwie i leśnictwie. Obecnie jego wykorzystanie jest niewielkie. Dodaje się go m.in. w niewielkich ilościach do różnych stopów metali kolorowych, w celu podniesienia ich wartości termicznej i korozyjnej. Natomiast w czasach starożytnych mieszaniny zawierające aurypigment i realgar stosowano do leczenia chorób płuc i skóry. W późniejszych wiekach znaczenie arsenu w medycynie wzrosło. W XVIII i XIX w. arsen stał się wręcz podstawą ówczesnej farmakologii. Preparaty arsenowe, stosowane w przeróżnej postaci używano do zwalczania większości chorób: reumatyzmu, astmy, malarii, gruźlicy, cukrzycy, śpiączki afrykańskiej, nadciśnienia, wrzodów żołądka, zgagi, egzemy, łuszczycy, a nawet białaczki. Mimo ich dużej skuteczności, w drugiej połowie ubiegłego wieku wycofano z obiegu niemal wszystkie leki arsenowe - głównie za sprawą właściwości kancerogennych. Obecnie poza melarsoprolem, acetarsolem, salwarsolem i trójtlenkiem arsenu nie stosuje się w lecznictwie tych związków.

Źródła arsenu

Do naturalnych źródeł arsenu w przyrodzie zalicza się m.in. erupcje wulkanów (około 17 000 ton rocznie) i w mniejszym stopniu ługowanie arsenu ze skał osadowych i magmowych. Jako źródła antropogeniczne wymienia się przede wszystkim: uboczną emisję w wyniku procesów wydobycia i hutnictwa rud metali nieżelaznych (około 61 000 ton rocznie), spalanie paliw kopalnianych (głównie węgla brunatnego i kamiennego), produkcję akumulatorów, nawożenie gleb, przemysł hutniczy i metalurgiczny. Łączna produkcja arsenu na świecie wynosi około 35 000 ton, z czego jedynie 3% stanowi czysty metal. Największymi jego producentami są Chiny (około 50% światowej produkcji) i Chile (25%).

Arsen jest pierwiastkiem który łatwo przechodzi z litosfery do hydrosfery i jest powszechnym składnikiem wód naturalnych. Zawartość jego w wodach jest zróżnicowana i zależy od otaczających je utworów geologicznych i stopnia skażenia środowiska. W niektórych rejonach świata arsen występuje w stosunkowo dużych ilościach w glebie, skąd dostaje się do wód powierzchniowych i gruntowych. W tych okolicach jego zawartość w wodzie jest podwyższona. Jeśli uwzględnimy to, że arsen występuje również w produktach spożywczych, może dojść do zagrożenia zdrowia.

Toksyczne działanie

Wiadomo, że arsen i jego związki wykazują bardzo silne działanie toksyczne oraz zdolność do kumulowania się w organizmie (w kościach, włosach i wątrobie). Z tego powodu niepożądany jest w wodach powierzchniowych przeznaczonych do picia. Mechanizm toksycznego działania arsenu nie jest do końca znany. Jednak przeprowadzone badania sugerują istnienie licznych czynników wpływających na szczególną podatność na zatrucia tą substancją. Jego toksyczność zależy od drogi wniknięcia do organizmu, zawartości w wodzie pitnej lub obecności innych pierwiastków, które mogą potęgować lub osłabiać jego działanie, a także od wieku i płci. Co ciekawe, mężczyźni są bardziej podatni na zachorowania.

Arsen działa szkodliwie na niektóre enzymy, co prowadzi do zaburzenia funkcjonowania komórek. Ostre zatrucia arsenem uszkadzają centralny układ nerwowy, układ pokarmowy, oddechowy i skórę. Spożywanie wody pitnej zawierającej arsen powoduje różne konsekwencje zdrowotne: zmiany skórne, podwyższenie ciśnienia tętniczego, cukrzycę, choroby wieńcowe i naczyniowe. Ostatnie badania dowodzą, że arsen ma również wpływ na procesy rozrodcze i rozwojowe, w tym również na śmiertelność noworodków, wagę nowonarodzonych dzieci i większy współczynnik poronień. W świetle dzisiejszych badań, arsen uważany jest również za ważny środowiskowy karcynogen.

Zanieczyszczenie wody arsenem to globalny problem, obecny w niemal 70 krajach – alarmują naukowcy. Spożycie arsenu, zawartego w wodzie pitnej, może prowadzić do raka płuc i skóry, który ujawnia się dopiero po wielu latach od pierwszego zatrucia. Za jakiś czas, jedna na dziesięć osób, które piją wodę skażoną tym pierwiastkiem, umrze z powodu zatrucia – ostrzega Allan Smith z kalifornijskiego uniwersytetu w Berkeley. To najwyższy znany stopień śmiertelności wśród wszelkich zagrożeń środowiska naturalnego.


Materiały źródłowe:
1. http://www.epa.gov/safewater/arsenic/pdfs/fs_arsenic_justthefactsforconsumers.pdf
2. http://ag.arizona.edu/pubs/water/az1112.pdf
3. http://www.iowadnr.gov/water/drinking/files/arsenic.pdf
4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Arsen

Komentarzy: 2

Maq
22 stycznia 2010 (12:21)
marquez24
Dobrym sposobem ochrony przed arsenem i innymi metalami ciężkimi zawartymi w wodzie jest filtr odwróconej osmozy -> http://www.filtr.info/index.php?p174,ro-5-pieciostopniowy-filtr-molekularny

Magdalena
18 luty 2015 (10:10)
filtrowanie
Już od dawna filtruję wodę, mam dzbanek Dafi z filtrem. Usuwa zanieczyszczenia z wody i kamień. coraz więcej szkodliwych związków znajduje się w wodzie.
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
GMO- zagrożenie czy dobrodziejstwo?

Sałata z genem szczura, pomidor ulepszony za pomocą DNA ryby, czy soja z genem pozyskanym z bakterii. Taka jest nieunikniona przyszłość. Uchwalenie przez parlament ustawy o nasiennictwie a...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".