Azerbejdżański gaz nie do Europy Środkowej
    Nabucco15 · Azerbejdżan5 · gazociągi37 · South Stream10
2013-06-27
26 czerwca austriacki holding OMV poinformował, że konsorcjum operujące na największym azerskim złożu gazowym Shah Deniz nie wybrało projektu Nabucco West jako trasy przesyłu azerbejdżańskiego gazu do Europy.

Wynika z tego, że – mimo braku oficjalnych informacji ze strony Azerbejdżanu – preferowanym szlakiem eksportu surowca do Europy będzie projektowany gazociąg transadriatycki (TAP).Szlak TAP ma biec z Grecji przez Albanię do Włoch. Przepustowość gazociągu ma wynieść 10 mld m3 gazu rocznie z możliwością jej podwojenia. Koszt projektu szacowany jest na 1,5 mld USD i jest kilkukrotnie tańszy niż Nabucco West. TAP uzyskał wyłączenie z reguły Third Party Access ze strony Komisji Europejskiej, co oznacza, że konsorcjum zaangażowane w projekt dysponuje jego pełnymi mocami przesyłowymi. Udziałowcami TAP są: szwajcarska Axpo – 42,5% (wcześniejsza nazwa EGL), norweski Statoil – 42,5% (będący także udziałowcem konsorcjum Shah Deniz) oraz niemiecki E.ON Ruhrgas – 15%. W ramach porozumienia z listopada 2012 roku azerbejdżański SOCAR, BP oraz Total mają opcję kupna 50% udziałów w projekcie TAP po jego wybraniu na szlak transportu azerbejdżańskiego gazu. Pierwsze dostawy gazu z Shah Deniz planowane są na rok 2019.

Plan trasy gazociągu

Wybranie trasy TAP oznacza, że azerbejdżański gaz będzie trafiał na rynki, przez które biegnie gazociąg (Grecja, Albania, Włochy), a także przez budowany gazociąg joński (Ionian Pipeline) na rynki państw Bałkanów Zachodnich (Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina, które wymagają de facto dopiero utworzenia, a także do Chorwacji i Słowenii). Z kolei dzięki budowanemu łącznikowi z Grecji do Bułgarii (IGB, przepustowość 5 mld m3 gazu rocznie, ma być ukończony w 2014 roku) surowiec może być dostarczany na rynek bułgarski, a stąd dzięki istniejącym i budowanym łącznikom może trafiać m.in. do Rumunii i Węgier. Możliwe są także dostawy do państw Europy Zachodniej (m.in. Austrii i Francji) dzięki sieciom gazociągów włoskich oraz porozumieniom typu swap.

Zasadniczy wpływ na decyzję o odrzuceniu Nabucco West, mającego dostarczać gaz bezpośrednio do Baumgarten w Austrii, miało prawdopodobne wygranie przez SOCAR przetargu, który pozwoli mu przejąć zarządzanie grecką siecią gazową i terminalem LNG. Wejście na grecki rynek i dostęp do terminalu LNG daje SOCAR-owi więcej opcji wyboru przyszłych rynków gazowych. O odrzuceniu Nabucco West, jak się wydaje, przesądziła możliwość uzyskania większej elastyczności w dostawach na poszczególne rynki związane ze szlakiem TAP i poza nim, co jest kluczowe w kontekście zmian zachodzących na unijnym rynku (spadek zapotrzebowania, gaz łupkowy).

Planowane i istniejące gazociągi w Europie Południowej, TAP oznaczono nr.5, źródło: www.resourceinvestor.com Planowane i istniejące gazociągi w Europie Południowej, TAP oznaczono nr.5, źródło: www.resourceinvestor.com

Odrzucenie szlaku Nabucco West oznacza także, że unijne plany zmniejszenia zależności Europy Środkowej od gazu rosyjskiego poniosły spektakularną porażkę (pomimo formalnego wspierania wszystkich projektów Korytarza Południowego UE w praktyce popierała Nabucco). Dostawy do Europy Środkowej wciąż są wprawdzie możliwe przez sieć interkonektorów, jednak ich znaczenie jest znikome i nie niosą one z sobą ciężaru geopolitycznego. Odrzucenie Nabucco West jest w tym kontekście wyrazem niechęci Azerbejdżanu do wchodzenia w konflikt z rosyjskim Gazpromem, którego projekt South Stream nakierowany jest w większości na te same rynki, co Nabucco. Po decyzji o budowie szlaku TANAP samodzielnie przez Azerbejdżan i Turcję oraz odrzuceniu Nabucco West, Południowy Korytarz Gazowy nie może być postrzegany przez UE jako narzędzie kreowania sytuacji w regionie kaspijskim i Bliskiego Wschodu (gdzie znajdują się źródła surowca), a staje się narzędziem realizacji głównie interesów Azerbejdżanu.

Autorem tekstu jest Aleksandra Jarosiewicz.
Przedruk za wiedzą i zgodą Ośrodka Studiów Wschodnich




Chcesz odnieść się do stanowiska autora, chcesz polemizować, skomentować ten tekst? A może chciałbyś Drogi Czytelniku napisać na inny temat dotyczący zagadnień związanych z polityką, gospodarką?
Jeżeli jesteś zainteresowany i zdecydowany przeczytaj nasz anons dotyczący współpracy redakcyjnej lub od razu napisz i wyślij do nas swój materiał na adres: redakcja@mojeopinie.pl. Odezwiemy się szybko!!


Komentarzy: 0
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
Ukraina, Rosja i UE w gazowym klinczu

Reakcja na wydarzenia na Ukrainie w pierwszych miesiącach 2014 roku po raz kolejny pokazała, w jakim klinczu znajdują się Unia Europejska, Rosja i Ukraina. Z Rosji pochodzi trzecia część...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".