Kilka słów o ekoznakowaniu
   
2009-09-03
Ekoznakowanie to oznaczanie produktów ekologicznymi znakami towarowymi i tym samym sposób wywierania wpływu na rynek. Zakłada ono wyróżnianie pewnej grupy wyrobów spełniających określone wymagania ekologiczne spośród wszystkich innych tej samej kategorii, obecnych na rynku. Ekoznaki można znaleźć na produktach, które kupujemy codziennie. To wystarczy, aby ocenić czy produkt bądź jego opakowanie, jest przyjazne dla środowiska i czy można go ponownie wykorzystać.

Ekoznaki, wskazując produkty, które spełniają wymagania ochrony środowiska, pomagają w wyborze podczas zakupów w sklepie. Dają klientom broń do ręki – ukierunkowują bowiem strumień ich pieniędzy na proekologiczne inwestycje. Klient świadomie wybierając ekoznakowane produkty, kształtuje popyt (a więc wpływa na podaż) i zaczyna mieć wpływ na poprawę stanu środowiska.

Idea wprowadzenia oznaczeń ekologicznych na produktach najmniej szkodliwych dla środowiska powstała w latach 70. dwudziestego wieku i szybko zdobyła uznanie. Zasady certyfikacji ekologicznej tworzyło wiele organizacji międzynarodowych. Znalazły się wśród nich Wspólnoty Europejskie, Światowa Organizacja Handlu (World Trade Organisation WTO), Program Narodów Zjednoczonych Ochrony Środowiska (United Nations Environmental Programme UNEP) oraz Międzynarodowa Organizacja Standaryzacyjna (InternationalStandarisation Organisation ISO). Pierwsze kraje, w których wprowadzono ekoznaki to: Niemcy (1978), Kanada (1988), kraje zrzeszone w Radzie Nordyckiej (1989), Austria (1991) i Holandia (1992).

Aby ekologiczny znak towarowy mógł zostać przyznany konkretnemu produktowi, musi on spełniać określone warunki. Są one określane przez ekspertów, którzy badają cały cykl produkcji towaru i wskazują krytyczne punkty, w których mogą się pojawić zagrożenia ekologiczne. Określają możliwości ich wyeliminowania lub poprawy oraz przewidywany wpływ ulepszonych produktów na rynek. Do takiej wszechstronnej oceny są zapraszani fachowcy reprezentujący wszystkie zainteresowane strony: producenci, handlowcy, ekolodzy, naukowcy, władze, organizacje ekologiczne i konsumenckie.

Ekoznak jest przekaźnikiem informacji o tym, że np.: produkt został wykonany z troską o środowisko, przy jego produkcji nie doszło do skażenia wody, gleby lub powietrza. Zwykle też produkt lub jego części nadają się do powtórnego przetworzenia. Główne ekoznaki informują o tym, że cały cykl życia produktu, to znaczy od jego powstania, poprzez używanie aż do utylizacji jest przyjazny dla środowiska. Inne z kolei mówią o tym, że produkt jest ekologiczny w pewnej kategorii jak na przykład Energy Star, który oznacza, że produkt jest energooszczędny. Certyfikaty żywności natomiast mają na celu potwierdzenie, że metody uprawy, nawożenia i dbałość o gospodarstwo, spełniają standardy ekologiczne.

Ekoznakowanie jest procesem dobrowolnym, jednak doświadczenia firm, które zdecydowały się na procedurę certyfikacyjną w celu uzyskania ekoznaku pokazują, iż w wielu przypadkach poprawiły one swoją pozycję rynkową, podniosły jakość produktów, wdrożyły nowoczesne technologie, a przede wszystkim działając świadomie – pokonały konkurencję (lub ją „wyprzedziły”).

Jakie funkcje spełniają ekoznaki?

Znaki ekologiczne umieszczane na etykietach spełniają następujące funkcje:
• Identyfikacyjne – umożliwiające rozpoznanie rodzaju produktu, jego pochodzenia, a także pozwalające na odróżnienie produktów ekologicznych od innych – nie ekologicznych substytutów,
• Gwarancyjne, które zapewniają utrzymanie jakości produktu na określonym poziomie,
• Konkurencji - oznaczanie towarów ekoetykietą ma na celu zwiększenie obrotu towarami o proekologicznym charakterze,
• Polityczne jako podstawowe narzędzie prewencyjnej polityki ochrony środowiska. Powinny one wspierać model konsumpcji, który zmniejszałby presję na środowisko naturalne i angażował całość społeczeństwa w procesy ochrony środowiska przez nabywanie produktów przyjaznych środowisku,
• Środowiskowe (ekologiczne) - ekoetykieta służy poprawie stanu środowiska naturalnego, gdyż promuje produkty najmniej dla niego szkodliwe,
• Informacyjne – ekoznak informuje konsumentów o przyjaznych dla środowiska cechach produktu i zachęca do wyboru takich produktów,
• Stymulacyjne - istnienie systemu ekoetykiet powinno zachęcać producentów do podejmowania działań proekologicznych: np. do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń, zużycia energii, eliminowania szkodliwych dla środowiska składników produktu, a także szkodliwych procesów technologicznych;

Znaki odzwierciedlające ekologiczne aspekty produktu można podzielić na trzy grupy: pozytywne – przyznawane wyrobom przyjaznym środowisku, negatywne - ostrzegające konsumenta o zagrożeniach środowiskowych związanych z użytkowaniem produktu oraz neutralne, których zadaniem jest zwracanie uwagi na problematykę ekologiczną. Niezależnie od tego, z którymi znakami mamy do czynienia, niewątpliwie wszystkie przyczyniają się do lepszego postrzegania produktu przez konsumenta oraz kształtowania odpowiedniego wizerunku firmy.

Żeby jednak znaki ekologiczne mogły spełnić swoją funkcję, niezbędna jest wysoka świadomość ekologiczna konsumentów, przede wszystkim zaś umiejętność odczytywania oznaczeń, kojarzenia ich oraz interpretowania. Dlatego też w następnym artykule scharakteryzuję i przybliżę najbardziej znane oznaczenia ekologiczne.


Komentarzy: 0
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
GMO- zagrożenie czy dobrodziejstwo?

Sałata z genem szczura, pomidor ulepszony za pomocą DNA ryby, czy soja z genem pozyskanym z bakterii. Taka jest nieunikniona przyszłość. Uchwalenie przez parlament ustawy o nasiennictwie a...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".