Nie przełom, ale krok do przodu - Tusk w Katyniu

Czy to już koniec napiętych stosunków polsko-rosyjskich? Władimir Putin zaprosił premiera Donalda Tuska do Katynia na obchody 70. rocznicy mordu polskich oficerów. Na kwiecień zaplanowano także posiedzenie komisji międzyrządowej ds. współpracy handlowo-gospodarczej.

Sprawa katyńska od lat jest kością niezgody w stosunkach polsko-rosyjskich. Chociaż Kreml oficjalnie nie zaprzecza, że to właśnie radzieckie władze ponoszą odpowiedzialność za mord katyński, nic nie robi, żeby wyjaśnić okoliczności tragedii. Wprawdzie we wrześniu 2009 roku, podczas pobytu w Polsce, Putin zapowiedział otwarcie archiwów dla polskich badaczy, ale, jak na razie, sprawa utknęła w miejscu. Zasłaniając się tajemnicą państwową, zbiory dotyczące Katynia wciąż są niedostępne dla polskich historyków.

Zdaniem Jana Raczyńskiego z rosyjskiego stowarzyszenia Memoriał, które prowadzi badania historyczne w zakresie represji radzieckich: „Udostępnienie akt przestępstwa katyńskiego jest sprawą zasadniczą. Większość ze 180 tomów dokumentów o Katyniu ciągle pozostają pod kluczem”. Rozwiązanie tego problemu oraz nazwanie głównych odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne może usunąć napięcia w stosunkach polsko-rosyjskich, uważa historyk.

Przy okazji wystosowania zaproszenia do szefa polskiego rządu rosyjskie media nagłośniły sprawę katyńską, o której prasa w Rosji pisze niechętnie. Jednak nie we wszystkich depeszach i komentarzach pojawił się wątek polski. Agencje informacyjne ograniczyły się do lakonicznego komunikatu o udziale Donalda Tuska w obchodach upamiętniających śmierć „radzieckich obywateli, polskich oficerów i wojowników Armii Czerwonej”, powielając słowa rzecznika prasowego rosyjskiego premiera. Nie jest to łatwy temat dla Rosjan. Abstrahując od kwestii moralnych, przyznanie się do odpowiedzialności byłoby dla Rosji policzkiem; wiązałoby się to także z konsekwencjami finansowymi. Niemniej jednak, nie znając prawdziwych intencji Władimira Putina, warto docenić ten gest wobec Polski.

• Relacje Polska - Rosja
• Zgoda nad grobami? Tusk w Katyniu
• Być przyjacielem Goliata, o polsko-rosyjskich relacjach
• Warto walczyć o Wschód
• Czas na politykę realną
• Krajobraz po tarczy, czyli o polskiej polityce zagranicznej

Nie chodzi w tym wypadku o postawę „dozgonnej wdzięczności” za uprzejmość Rosji, lecz o zdroworozsądkowe podążanie za impulsem. Jest to dobry pretekst do dalszego budowania stosunków dwustronnych. Tym „prorosyjskim” tropem pójdzie w najbliższych latach także Ukraina, która po „pomarańczowej rewolucji”, pod rządami Juszczenki, odwróciła się od Rosji. Warto przypomnieć, że to właśnie zaangażowanie Polski i opowiedzenie się po stronie Wiktora Juszczenki przyczyniło się do pogorszenia stosunków między Warszawą i Moskwą, które również przedtem nie należały do najlepszych. Z tego też powodu, zaczynając od 2004 roku, kremlowską listę person non-grata otwierają Wiktor Juszczenko, Lech Kaczyński oraz Michael Saakaszwili. Koniec „pomarańczowych rządów” oznacza odwilż zarówno w stosunkach z Kijowem, jak i z Warszawą. Tbilisi musi jeszcze zaczekać kilka lat na przychylność ze strony Rosji.

Pod rządami Saakaszwilego nie będzie to możliwe, o czym otwarcie mówią rosyjscy politycy. W przypadku Polski Kreml nie stawia personalnego ultimatum. Oprócz kwestii historycznych, tak na dobrą sprawę, Warszawę i Moskwę dzieli niewiele. Drażliwe tematy takie jak amerykańskie wyrzutnie w Polsce, czy Ukraina straciły na aktualności. Biały Dom postawił na Rosję, to samo zrobi Kijów na czele z nowym prezydentem. Jeśli chodzi o projekty energetyczne, omijające Polskę, zadecydował w tym wypadku rachunek gospodarczy i przewidywalność niemieckich, francuskich i włoskich kontrahentów. Jest to część większej gry, która toczy się między Rosją, Stanami Zjednoczonymi i Europą.

Restart w stosunkach polsko-rosyjskich nie nastąpi po jednym ruchu czarodziejskiej różdżki czy też po jednym telefonie Władimira Putina. Z uwagi na bagaż doświadczeń historycznych przed nami długa droga do całkowitego pojednania. Nie przeszkadza to jednak w umacnianiu współpracy gospodarczej. Moce produkcyjne polskich przedsiębiorstw i chłonność rosyjskiego rynku doskonale uzupełniają się, co warto wykorzystać. Rosyjski kapitał szuka stabilnej gospodarki, którą Polska może zaoferować. W sprawie zaś Katynia nie należy za wszelką cenę i natychmiast domagać się otwarcia archiwów, gdyż efekt może być odwrotny. Rosja musi do tego dojrzeć, a Polska – postępować zgodnie z zasadą „kropla drąży skałę”.

Dr Piotr Kuspys

• PiS - ukryta strategia, a nawet jej brak
• (Nie)Porozumienia Sierpniowe po XXX latach
• Z Sierpnia niewiele pozostało
• Referendum podzieli, a nie połączy
• Partia Palikota szansą dla PO

Poleć tekst:

dodaj do wykop.pl

blip

facebook

wyślij link

drukuj

rss komentarze

mapa

śledzik

oceń tekst 1 2 3 4 5 6

ocena użytkowników

średnia: 5.6

Komentarze użytkowników (0) Dodaj nowy komentarz

Polecane tematy

Mt Pinatubo, filipiński wulkan koreański biznes

W czerwcu 1991 roku, gdy miałem niecałe 10 lat nastąpiła erupcja wulkanu Pinatubo na Filipinach. Wydarzenie to wbiło mi się w pamięć z powodu drastycznych scen pokazywanych w...

Główne koncepcje reformy emerytalnej

W ostatnich miesiącach, mamy do czynienia z istnym wysypem pomysłów, które w zamiarze powinny rozwiązać problem systemu emerytalnego. Co ciekawe zmienia się język debaty, ponieważ...

Sen o unijnej polityce zagranicznej

W wielkich bólach formuje się Europejska Służba Działania Zewnętrznego, organ pomocniczy wobec Wysokiego Przedstawiciela Unii ds. Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Czy same te...