Nie przełom, ale krok do przodu - Tusk w Katyniu

Czy to już koniec napiętych stosunków polsko-rosyjskich? Władimir Putin zaprosił premiera Donalda Tuska do Katynia na obchody 70. rocznicy mordu polskich oficerów. Na kwiecień zaplanowano także posiedzenie komisji międzyrządowej ds. współpracy handlowo-gospodarczej.

Sprawa katyńska od lat jest kością niezgody w stosunkach polsko-rosyjskich. Chociaż Kreml oficjalnie nie zaprzecza, że to właśnie radzieckie władze ponoszą odpowiedzialność za mord katyński, nic nie robi, żeby wyjaśnić okoliczności tragedii. Wprawdzie we wrześniu 2009 roku, podczas pobytu w Polsce, Putin zapowiedział otwarcie archiwów dla polskich badaczy, ale, jak na razie, sprawa utknęła w miejscu. Zasłaniając się tajemnicą państwową, zbiory dotyczące Katynia wciąż są niedostępne dla polskich historyków.

Zdaniem Jana Raczyńskiego z rosyjskiego stowarzyszenia Memoriał, które prowadzi badania historyczne w zakresie represji radzieckich: „Udostępnienie akt przestępstwa katyńskiego jest sprawą zasadniczą. Większość ze 180 tomów dokumentów o Katyniu ciągle pozostają pod kluczem”. Rozwiązanie tego problemu oraz nazwanie głównych odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne może usunąć napięcia w stosunkach polsko-rosyjskich, uważa historyk.

Przy okazji wystosowania zaproszenia do szefa polskiego rządu rosyjskie media nagłośniły sprawę katyńską, o której prasa w Rosji pisze niechętnie. Jednak nie we wszystkich depeszach i komentarzach pojawił się wątek polski. Agencje informacyjne ograniczyły się do lakonicznego komunikatu o udziale Donalda Tuska w obchodach upamiętniających śmierć „radzieckich obywateli, polskich oficerów i wojowników Armii Czerwonej”, powielając słowa rzecznika prasowego rosyjskiego premiera. Nie jest to łatwy temat dla Rosjan. Abstrahując od kwestii moralnych, przyznanie się do odpowiedzialności byłoby dla Rosji policzkiem; wiązałoby się to także z konsekwencjami finansowymi. Niemniej jednak, nie znając prawdziwych intencji Władimira Putina, warto docenić ten gest wobec Polski.

• Relacje Polska - Rosja
• Zgoda nad grobami? Tusk w Katyniu
• Być przyjacielem Goliata, o polsko-rosyjskich relacjach
• Warto walczyć o Wschód
• Czas na politykę realną
• Krajobraz po tarczy, czyli o polskiej polityce zagranicznej

Nie chodzi w tym wypadku o postawę „dozgonnej wdzięczności” za uprzejmość Rosji, lecz o zdroworozsądkowe podążanie za impulsem. Jest to dobry pretekst do dalszego budowania stosunków dwustronnych. Tym „prorosyjskim” tropem pójdzie w najbliższych latach także Ukraina, która po „pomarańczowej rewolucji”, pod rządami Juszczenki, odwróciła się od Rosji. Warto przypomnieć, że to właśnie zaangażowanie Polski i opowiedzenie się po stronie Wiktora Juszczenki przyczyniło się do pogorszenia stosunków między Warszawą i Moskwą, które również przedtem nie należały do najlepszych. Z tego też powodu, zaczynając od 2004 roku, kremlowską listę person non-grata otwierają Wiktor Juszczenko, Lech Kaczyński oraz Michael Saakaszwili. Koniec „pomarańczowych rządów” oznacza odwilż zarówno w stosunkach z Kijowem, jak i z Warszawą. Tbilisi musi jeszcze zaczekać kilka lat na przychylność ze strony Rosji.

Pod rządami Saakaszwilego nie będzie to możliwe, o czym otwarcie mówią rosyjscy politycy. W przypadku Polski Kreml nie stawia personalnego ultimatum. Oprócz kwestii historycznych, tak na dobrą sprawę, Warszawę i Moskwę dzieli niewiele. Drażliwe tematy takie jak amerykańskie wyrzutnie w Polsce, czy Ukraina straciły na aktualności. Biały Dom postawił na Rosję, to samo zrobi Kijów na czele z nowym prezydentem. Jeśli chodzi o projekty energetyczne, omijające Polskę, zadecydował w tym wypadku rachunek gospodarczy i przewidywalność niemieckich, francuskich i włoskich kontrahentów. Jest to część większej gry, która toczy się między Rosją, Stanami Zjednoczonymi i Europą.

Restart w stosunkach polsko-rosyjskich nie nastąpi po jednym ruchu czarodziejskiej różdżki czy też po jednym telefonie Władimira Putina. Z uwagi na bagaż doświadczeń historycznych przed nami długa droga do całkowitego pojednania. Nie przeszkadza to jednak w umacnianiu współpracy gospodarczej. Moce produkcyjne polskich przedsiębiorstw i chłonność rosyjskiego rynku doskonale uzupełniają się, co warto wykorzystać. Rosyjski kapitał szuka stabilnej gospodarki, którą Polska może zaoferować. W sprawie zaś Katynia nie należy za wszelką cenę i natychmiast domagać się otwarcia archiwów, gdyż efekt może być odwrotny. Rosja musi do tego dojrzeć, a Polska – postępować zgodnie z zasadą „kropla drąży skałę”.

Dr Piotr Kuspys

• Nienawiść, sprawdzony model polityki
• Kongres zagubionych
• Policja pod specjalną ochroną, czyli IV RP made in PO
• Kampania prezydencka już trwa
• Prawybory w PO, amerykańskie wzorce w polskim wykonaniu

Poleć tekst:

dodaj do wykop.pl

blip

facebook

wyślij link

drukuj

rss komentarze

mapa

śledzik

oceń tekst 1 2 3 4 5 6

ocena użytkowników

średnia: 5.8

Komentarze użytkowników (0) Dodaj nowy komentarz

Polecane tematy

Polska drugą Argentyną? Niekoniecznie

Nie za bardzo wierzę, że Polacy bardziej od innych narodów skłonni są do narzekania. Różne zdawałoby się „polskie” przywary występują w każdym narodzie, niezależnie od...

Odwilż w stosunkach indyjsko-pakistańskich

Po blisko piętnastu miesiącach od krwawych zamachów bombajskich oba nuklearne mocarstwa Azji Południowej postanowiły wrócić do trudnych rozmów pokojowych. Nagły zwrot akcji i ich...

Ustawa o parytetach płci. Dlaczego pomimo swoich...

W PRL-u ludzie o chłopsko-robotniczym pochodzeniu mieli łatwiej żeby dostać się na studia. W latach sześćdziesiątych w Stanach Zjednoczonych ludzie pochodzący z mniejszości...