Norweskie podejście do ekologii
    Norwegia9 · ochrona środowiska26 · degradacja lasów1 · działania proekologiczne1
2010-01-25
Norwegowie, żyjący przez wieki w otoczeniu przyrody, do perfekcji opanowali sztukę umiejętnego „obchodzenia się” z nią. Mocno zakorzenione poczucie jedności z naturą z jednej strony powoduje respekt, posłuch wobec jej siły, z drugiej nakazuje czerpać z dóbr jakie oferuje w miarę możliwości.

Obfitość bogactw naturalnych, jakie kryje dno morskie u norweskich wybrzeży szelfu kontynentalnego – roczna sprzedaż ropy naftowej i gazu ziemnego osiąga wartość 55 miliardów euro, ma w pewnym stopniu wpływ na narodową dumę mieszkańców. Norwegowie są dumni z naturalnego piękna swojego kraju, także z faktu, że przy tak trudnych warunkach (zaledwie 3% powierzchni nadaje się pod uprawę), udało im się zagospodarować ziemię na której żyją.

Norwegowie a natura

Chociaż większość Norwegów mieszka w domach jednorodzinnych lub dużych mieszkaniach, wyposażonych we wszelkie nowoczesne sprzęty elektroniczne, wielką wagę przywiązują do życia prostego, blisko natury. Największy norweski filozof Arne Næss, większość czasu spędza w odosobnionej od cywilizacji chatce w górach. Nie jest to przypadek odosobniony. Ideałem dla Norwegów jest spędzanie urlopów w rodzinnych daczach, najlepiej zaszytych w głuszy, w otoczeniu dzikich norweskich krajobrazów. Typowa norweska chata zbudowana jest z drewnianych bali, składa się najczęściej z pokoju dziennego, sypialni, toalety znajdującej się na zewnątrz i malutkiej kuchni. Chaty opalane są drewnem, światło zapewniają lampki oliwne i świeczki.

Spacer, to dla Norwegów nie tyle zwykła piesza wędrówka, co sposób na wyjście z domu, oderwanie się do cywilizacji i odnalezienie samego siebie. Im mniej spotkanych ludzi po drodze, tym oczywiście lepiej. Umiłowanie natury ma w Norwegii dwojaki wydźwięk. Z jednej strony, to niemal wymiar polityczny, przyroda jest bowiem narodowym symbolem państwa. Z drugiej, niesie ze sobą pierwiastek religijny. Oficjalną religią w Norwegii jest luteranizm, jednak silnie zakorzenionego oddania naturze , nie da się wyplenić, dlatego kościół postanowił wchłonąć przyrodę jako jeden z nierozerwalnych elementów wiary. Duchowni, zalecają więc medytację na wolnym powietrzu, a przeglądając okładki chrześcijańskich książek publikowanych w Norwegii, nieraz natkniemy się na obrazy zaczerpnięte ze świata przyrody. Kościół zrozumiał, że dla silnej norweskiej filozofii, natura i kultura są ze sobą nierozerwalnie złączone.

Polityka – ochrona środowiska – międzynarodowe działania

Norwegia jest stale narażona na skażenie pochodzące z działalności innych krajów, które przez prądy oceaniczne i wiatry, przenoszone jest na jej terytorium. Dlatego właśnie, by zapobiec kwaśnym deszczom, czy trwałemu zanieczyszczeniu organicznemu, potrzeba wysiłku nie tylko z norweskiej strony. Sukces zależy tutaj od współpracy międzynarodowej prowadzonej w tej dziedzinie. Współpraca jest także szansą na wyeliminowanie zagrożeń środowiskowych nękających rejony północno-zachodniej Rosji, możliwością rozwiązania globalnych problemów środowiskowych jak chociażby zmiany klimatyczne, zmniejszona różnorodność biologiczna i przedostawanie się do środowiska niebezpiecznych związków chemicznych. Norwegia najsilniej dąży do zawiązania współpracy międzynarodowej w tym temacie, za wszelką cenę chce zachęcić inne kraje do działania.

I. Norweskie pomysły a klimat

Jako że Norwegia sama nadała sobie zobowiązujące miano międzynarodowego lidera w zakresie ochrony środowiska, polityka przez nią prowadzona obejmuje szereg działań mających na celu uzyskanie ambitnego międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatycznych. Norwegia określiła dokładnie swoje stanowisko i cele które chce osiągnąć:

• Ustalenie konkretnych rozwiązań w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, w konsekwencji ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie o nie więcej niż dwa stopnie Celsjusza powyżej poziomu sprzed ery przemysłowej. By to osiągnąć trzeba zredukować poziom emisji globalnej o 85% nie później niż do 2050 roku. Norwegia we własnym zakresie chce zmniejszyć globalną emisję gazów cieplarnianych o 30%, liczy że uda się to zrobić do 2020 roku.

• Nowe formy finansowania, zakładające licytację emisji gazów, jako potencjalne źródło dochodów. W ramach nowego porozumienia klimatycznego, niektóre z uprawnień do emisji sprzedawano by w drodze międzynarodowej licytacji, co mogłoby stanowić pokrycie potrzeb finansowych wynikających z nowego porozumienia.

• Projekt utworzenia globalnego mechanizmu REDD, celem którego jest ograniczenie emisji w wylesiania i degradacji lasów w krajach rozwijających. Porozumienie międzynarodowe które Norwegia chce w tej kwestii osiągnąć, ma motywować dane kraje do podjęcia odpowiednich działań.

• Norwegia pragnie, aby ograniczona została emisja gazów pochodzących transportu morskiego i lotniczego, które rocznie wypuszczają do atmosfery około 1.35 mld ton CO2. Niepokojące dane mówią o wzroście emisji z tych sektorów gospodarki nawet o 50% w stosunku do 1997roku.

• Światowe zasoby paliw kopalnych, w tym także węgla, eksploatowane będą przez człowieka jeszcze przez wiele dziesięcioleci, dlatego Norwegia forsuje na arenie międzynarodowej ideę przejście na gospodarkę niskowęglową. Proponuje system zachęt i motywacji do rozpowszechnienia tego pomysłu – choć wymaga znacznych inwestycji w badania i rozwój nowych technologii – także wprowadzenia odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności energetycznej.

• Arktyka i Antarktyda, są rejonami które Norwegia pragnie objąć monitoringiem i obserwacją, by zdobytą w ten sposób wiedzę dotyczącą zmian klimatycznych wykorzystać do usprawnienia procesu decyzyjnego dotyczącego tego zagadnienia w sferze globalnej.

II. Norwegia jest szczególnie narażona na zanieczyszczenie ze strony subwencji chemicznych. W dzisiejszych czasach subwencje te stanowią nierozłączny składnik wszystkich produktów i procesów produkcyjnych, co jest efektem gwałtownego wzrostu ich zużycia na przełomie ostatnich 50 lat. Norwegia świadoma zagrożenia, dąży do zainicjowania poważnych działań w skali globalnej. Pocieszające, że w ciągu ostatnich lat zaostrzyły się znacznie międzynarodowe przepisy dotyczące subwencji chemicznych, w trakcie opracowań jest także globalna strategia zajmująca się na szeroką skalę zagrożeniami środowiskowymi, związanymi z niebezpiecznymi subwencjami chemicznymi. Strategia cieszy się szerokim poparciem wśród zainteresowanych.

III. Różnorodność biologiczna

W zgodzie z ustaleniami Światowej Konferencji ds. Zrównoważonego Rozwoju, która odbyła się w roku 1992 w Rio de Janeiro, Norwegia objęła opiekę nad Konwencją ONZ ds. Różnorodności Biologicznej (CBD), która zleciła między innymi przeprowadzenie Milenijnej Oceny Ekosystemów – największego z kiedykolwiek przeprowadzonych badań ekosystemów całego świata. W ramach Nordyckiej Rady Ministrów, Norwegia wzięła na siebie szczególną rolę kontynuowania związanych z ową oceną prac poprzez promowanie międzynarodowej współpracy oraz określanie polityki współpracy ds. rozwoju. Wielką wagę przykłada się również do włączania celów i programów roboczych CBD i postanowień Kartageńskiego Protokołu ds. Bezpieczeństwa Biologicznego, do działań prowadzonych na skalę krajową. Cel przyjęty podczas Światowego Szczytu ds. Zrównoważonego Rozwoju, który odbył się w Johannesburgu w roku 2002, zakładający znaczne ograniczenie obecnego tempa utraty różnorodności biologicznej do roku 2010, zostanie osiągnięty dzięki współpracy pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi w proces sektorami społeczeństwa.

IV. Unia Europejska wprowadziła w ciągu 30 lat kompleksową politykę środowiskową. Główne założenie określa zanieczyszczenie środowiska jako zjawisko nie znające granic. Zauważono także, że w zwalczaniu wspólnych problemów środowiskowych dotyczących różnych dziedzin, potrzebne są międzynarodowe regulacje.
Umowa EOG ( Europejski Obszar Gospodarczy), nakreśla szeroko zakrojoną współpracę dziedzinie środowiska. Umowa obejmuje szeroki zakres zainteresowania, jak subwencje chemiczne, powietrze, odpady i woda. Nie odnosi się natomiast do kwestii związanych z zarządzaniem zasobami naturalnymi oraz zachowaniem dziedzictwa kulturowego. Powołując się na jej postanowienia, Norwegia zobowiązana jest do spełnienia większości przepisów środowiskowych wydanych przez EOG.

V. Norwegia wszelkimi sposobami dąży do wzmocnienia międzynarodowej współpracy środowiskowej. Jednym ze sposobów jest wspieranie UNEP – Programu Środowiskowego ONZ. Kluczowe dla norweskiej polityki sprawy to:
• Wzmocnienie naukowych możliwości UNEP, tak by ułatwić i polepszyć organizacji ocenę wpływu problemów środowiskowych na różne obszary
• Zapewnienie krajom rozwijającym się dostępu do nowoczesnych technologii
• Dążenie do zapewnienia państwom członkowskim większego wpływu na podejmowane decyzję, idea stworzenia powszechnego członkostwa w Komitecie Stałych Przedstawicieli UNEP
• Zwiększenie funduszy potrzebnych na rozwój działalności UNEP

VI. Celem norweskiej polityki na rzecz rozwoju jest promowanie dobrego zarządzania środowiskiem globalnym i różnorodnością biologiczną, podejmowane działania mają poprawić stan środowiska w partnerskich krajach i zapobiec jego degradacji w skali globalnej. Priorytetowe zagadnienia to między innymi redukcja zanieczyszczeń , ochrona dziedzictwa kulturowego i zrównoważone wykorzystywanie różnorodności biologicznej. Norweski Ministerstwo Środowiska, podpisało umowy środowiskowe z podobnymi instytucjami w Indonezji i Chinach.

• W Indonezji, jednym z najbardziej zróżnicowanych biologicznie państw świata, kluczowe dla kształtowania globalnego klimatu są ogromne połacie lasów deszczowych. Kraj nie radzi sobie z wdrażaniem odpowiednich programów zarządzania zasobami naturalnymi, dlatego współpraca z Norwegią, ma pomóc w stworzeniu powszechnie akceptowanych strategii.

• Międzynarodowa współpraca z Chinami sięga lat 1995-96. Główną kwestią jest zainicjowanie dialogu dotyczącego kluczowych wyzwań dla polityki środowiskowej, a także „dopilnowanie” by Chiny wypełniały swoje międzynarodowe zobowiązania. Przyszłość to przede wszystkim klimat, przemieszczanie się niebezpiecznych dla środowiska substancji, różnorodność biologiczna oraz zanieczyszczenie wody i powietrza. Ważnym elementem współpracy jest zaangażowanie chińskich instytucji w kwestie ochrony środowiska, a także promocja norweskich technologii w tym zakresie. W Pekinie, z tej racji powstało nawet specjalne stanowisko doradcy do spraw środowiskowych, którego rolą jest czuwanie nad prawidłowym przebiegiem norwesko – chińskiej współpracy środowiskowej.



* * *


Królestwo Norwegii to jeden z mniej zaludnionych krajów Europy. Liczba ludności to około 4.8 mln, przy czym sama stolica, Oslo skupia milion. Gęstość zaludnienia wynosi zaledwie 14 osób na km². Po drugim „:nie” dla wejścia do Unii Europejskiej w 1994r., niektórzy uznali tą małą społeczność za naród odmienny i izolujący się. Ekstremalna pogoda i różnorodność krajobrazu wśród której Norwegom przyszło żyć, ukształtowało ich kulturę, podejście do natury, która jest nieodłącznym elementem warunkującym ich życie i sposób postrzegania świata. „Rzekoma izolacja”, nie przeszkadza Norwegii w byciu aktywną na płaszczyźnie międzynarodowych działaniach, dotyczących ochrony środowiska. Podejmuje współpracę z państwami Unii Europejskiej i z ONZ oraz na wszystkich tych obszarach, gdzie rozwiązanie problemów środowiskowych wymaga interwencji i innowacyjnych rozwiązań. Norwegia rozumie jak bardzo przyroda jest nam potrzebna, ale także jak bardzo my jesteśmy potrzebni przyrodzie.


Komentarzy: 2

Ulena
13 września 2012 (11:59)
No wlasnie
....ten zimny ,mokry, skalisty kraj to KRAINA SZCZÉSLIWOSCI w najlepszym tego slowa znaczeniu.

ra33
9 września 2014 (20:58)
BZDURY!
Wszędzie jest żywność transgeniczna. od nasion po produkty pochodzenia zwierzęcego.
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
GMO- zagrożenie czy dobrodziejstwo?

Sałata z genem szczura, pomidor ulepszony za pomocą DNA ryby, czy soja z genem pozyskanym z bakterii. Taka jest nieunikniona przyszłość. Uchwalenie przez parlament ustawy o nasiennictwie a...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".