Ochrona przyrody w Polsce - Słowiński Park Narodowy
    parki narodowe8 · przyroda17 · obszary chronione2 · gatunki zagrożone5
2009-08-26
Niniejszy artykuł jest pierwszym z cyklu dotyczącym ochrony przyrody w Polsce. W kolejnych artykułach omówię poszczególne Parki Narodowe, rezerwaty przyrody, Parki Krajobrazowe, oraz obszary chronionego krajobrazu. Mam nadzieję, że niniejszy cykl artykułów poświęcony jakże ważnemu zagadnieniu przybliży Państwu informację na temat ochrony i pozwoli bardziej dbać o to co tak cenne na Naszej Planecie.

Aby zacząć pisanie o Parkach Narodowych przytoczę definicję ochrony przyrody. W świetle prawa przyrodą jest wszystko to co zostało uznane za przyrodę, jej ochrona oznacza nadanie pewnym, ściśle określonym obszarom lub obiektom specjalnych praw, ograniczających swobodę postępowania w stosunku do nich.
W Polsce na mocy ustawy o ochronie przyrody stosuje się następujące prawne formy ochrony przyrody:
- ochrona obszarowa – park narodowy, rezerwat przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu;
- ochrona gatunkowa roślin i zwierząt;
- ochrona indywidualna: pomniki przyrody, stanowisko dokumentacyjne, użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo – krajobrazowy.

Światowa Unia Ochrony Przyrody podzieliła obszary chronione na 5 kategorii:
- kategoria I – ścisłe rezerwaty przyrody – sanktuaria natury;
- kategoria II – parki narodowe;
- kategoria III – rezerwaty krajobrazowe;
- kategoria IV – częściowe rezerwaty przyrody;
- kategoria V – parki krajobrazowe.
W Polsce brak kategorii III. Poza tym systemem są obszary chronionego krajobrazu.

Teraz przytoczę definicję Parku Narodowego. Obejmuje on obszar chroniony, który wyróżnia się wartościami naukowymi, przyrodniczymi, społecznymi, kulturowymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha. Na terenie Parku Narodowego ochronie podlega całość przyrody oraz swoiste cechy krajobrazu. Wokół parku tworzy się strefę ochronną – otulinę, obowiązują w niej zasady ochrony środowiska, które zabezpieczają park przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Parki Narodowe są udostępniane zwiedzającym, za wstęp, korzystanie z wartości przyrody i urządzeń znajdujących się na terenie parku, mogą być pobierane opłaty. Zasady udostępniania parku i pobierania opłat ustala dyrektor danego parku narodowego. Powyższa definicja została przytoczona z Ustawy o ochronie przyrody.

W Polsce są 22 Parki Narodowe. Tylko część powierzchni jest objęta całkowitą ochroną, wyłączona z całkowitej ingerencji człowieka. Są to tzw. rezerwaty ścisłe. Na pozostałej części prowadzone są zabiegi gospodarcze mające na celu regenerację i unaturalnienie przyrody.

Wybierając się do Parku Narodowego musimy pamiętać, że obowiązują nas pewne zasady. Nie możemy poruszać się po szlakach innych, niż wyznaczone. Jeżeli wybieramy się wycieczką, „czy większą grupą” powinniśmy zwiedzać park pod kierunkiem wykwalifikowanych przewodników. Zabronione jest zakłócanie ciszy, zaśmiecanie i zanieczyszczanie wód, zrywanie roślin, niszczenie drzew, niszczenie skał, łowienie ryb, palenie ognisk a także wprowadzanie psów. Warto pamiętać, że pracownicy parku jak i członkowie Straży Ochrony Przyrody mogą nas legitymować i ukarać grzywną w postaci mandatu.

Słowiński Park Narodowy został utworzony 1 stycznia 1967 roku, jako 11 w Polsce, a od 1977 wpisany został na listę Światowych Rezerwatów Biosfery. Cały park zajmuje powierzchnię 32 744 ha, a ochrona ścisła zajmuje 6355 ha. Ponad połowę powierzchni parku zajmuje woda – jeziora Łebsko i Gardno. Największe jezioro Łebsko jest trzecim co do wielkości akwenem w Polsce. 25 % powierzchni lądowej stanowią lasy a na około 5% rozciągają się wydmy. Teren Słowińskiego Parku Narodowego został podzielony na obszary ochrony ścisłej (30%), objęte ochroną częściową (17%) i ochroną krajobrazu (52%)

Klimat parku jest pod wpływem Morza Bałtyckiego, zima jest tu łagodna, a lato ciepłe, ale nie gorące. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi około 7,4 ºC. Okres wegetacyjny trwa 214 dni. Park można zwiedzać przez cały rok, natomiast od V do IX za wejście pobierane są niewielkie opłaty.

Bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu Parku są wydmy osiągające wysokość do 55 m. Jest to największy obszar wędrującego piasku w Europie Środkowej. Piasek wyrzucany przez morze jest osuszany przez słońce i wiatr, który wywiewa go w głąb lądu. Botanicy podzielili wydmy na białe i szare. Białe są młodsze i najsłabiej zarośnięte, wydmy szare są starsze i opanowane przez roślinność. W Słowińskim Parku większość stanowią wydmy ruchome, które pod wpływem wiatru przesuwają się z prędkością 3,5 – 9,7 m w ciągu roku, w kierunku południowo-wschodnim. Niesamowity widok stanowią wyłaniające się spod piasku martwe drzewa – resztki zasypanego dawnego lasu. Wydmy tworzą jedyny w Europie pustynny krajobraz. Największy zespół ruchomych wydm stanowią te oddzielające jezioro Łebsko od morza znajdują się na powierzchni 500 ha. Na wydmach możemy spotkać obecnie już rzadką roślinę – mikołajka nadmorskiego – Eryngium maritimum.

Jeziora w Słowińskim Parki Narodowym zajmują powierzchnię 9800 ha a rzeki 9,6 km. Jezioro Łebska ma powierzchnię ponad 7 tys. ha a Gardno (2400 ha). Oba jeziora powstały dzięki mierzejom, które stopniowo odcięły zatoki od Bałtyku. Tafla jezior leży około 30 cm powyżej poziomu morza. Brzegi są płaskie, pozarastane trzcinami. Są zbiornikami płytkimi o średniej głębokości od 0,7 do 1,6 m. Osady niesione przez rzeki powodują zamulanie dna brzegów co prowadzi do wypłycania ekosystemów i intensywniejszy rozwój roślinności.

Na terenie Parku występuje 46 zespołów roślinnych. Większą część wydm stanowią lasy – sosnowy bór bażynowy, runo złożone z bagna zwyczajnego, wrzośca bagiennego i borówek. Na zabagnionych obszarach oraz nad jeziorami rosną olsy. Wokół jezior występują torfowiska oraz szeroki pas szuwaru. Na plaży zimowej można spotkać honkerię piaskową i rukwiel nadmorską. Na wydmach białych rośnie piaskownica zwyczajna Ammophila arenaria i wydmuchrzyca piaskowa Elymus arenarius, a na wydmach szarych turzyca piaskowa i szczotlicha siwa.

Na terenie Parku możemy spotkać około 830 gatunków roślin naczyniowych, wiele mchów, wątrobowców, glonów i grzybów. Najliczniejsze są: sit bałtycki Juncus balticus, miłek nadmorski Eryngium maritimum, lnica wonna Linaria odora, woskownica europejska Myrica gale, wrzosiec bagienny Erica tralix. W borach sosnowych dominują: malina moroszka Rubus chamaemorus, bażyna czarna Empetrum nigrum, modrzewnica zwyczajna Andromeda polifolia, borówka bagienna Vaccinum uliginosum. W okolicy Rowów rzadko możemy spotkać mikołajka nadmorskiego. Na obniżeniach międzywydmowych (możemy znaleźć storczyka kruszczyka rdzawoczerwonego, widłaka torfowego, wrzosa oraz owadożerną rosiczkę, W całym Parku 32 gatunki roślin podlegają całkowitej ochronie, a 15 podlega ochronie czasowej.

Fauna jest najliczniej reprezentowana przez ssaki kopytne. Możemy spotkać tu jelenia, borsuka, sarnę, dzika, jenota, wydrę, kunę czy piżmaka. Ciekawym zwierzęciem jest łoś, który dość często odwiedza znajdującą się w parku stację meteorologiczną. Na plaży możemy spotkać, co prawda rzadko, foki szare Haliocherus grypus i morświny Phocoena phocoena.

Bardzo bogaty jest świat ptaków. Występuje tu około 180 gatunków lęgowych. Najliczniej zamieszkują tu ptaki wodne i błotne – mewy (śmieszki, srebrzyste i pospolite), kaczki krzyżówki, czernice, cyraneczki, krakwy, ohary, głowienki i podgorzałki; perkozy, łyski i łabędzie. W innych środowiskach gniazdują puchacze, jastrzębie, myszołowy, kruki, lelki kozodoje, bieliki, bąki, czajki, żurawie, rycyki, biegusy zmienne.

Ichtiofauna jest bogata, żyje tu ponad 30 gatunków ryb słodkowodnych – leszcz, okoń, płoć, sandacz, szczupak, węgorz. Z morskich – dorsz, belona, płastuga i śledzie. Wśród gadów, możemy tu spotkać żmiję zygzakowatą, zaskrońca, padalca, jaszczurki.

Do Słowińskiego Parku Narodowego droga jest prosta. Najprościej dojechać do Słupska lub Lęborka i dalej do Łeby. Jeśli chodzi o transport samochodem, to dojedziemy do parkingu w Rąbce, i dalej musimy poruszać się na pieszo lub skorzystać z oferowanych środków transportu. Możemy także skorzystać z rejsu statkiem z Łeby po jeziorze do Parku, lub do skansenu wsi Słowińskiej w Klukach.

Mam nadzieję, że udało mi się wyczerpująco scharakteryzować zalety Parku Słowińskiego i zachęcić wszystkich do jego zwiedzenia.


Komentarzy: 1

ver
18 stycznia 2012 (19:38)
ver
" W całym Parku 32 gatunki roślin podlegają całkowitej ochronie, a 15 podlega ochronie czasowej. " jakie gatunki podlegają ochronie całkowitej, a jakie czasowej ?????
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
GMO- zagrożenie czy dobrodziejstwo?

Sałata z genem szczura, pomidor ulepszony za pomocą DNA ryby, czy soja z genem pozyskanym z bakterii. Taka jest nieunikniona przyszłość. Uchwalenie przez parlament ustawy o nasiennictwie a...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".