„…Rewolucyjna!” Gala XXXI Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu
    festiwale muzyczne112 · teatr72 · piosenka aktorska1
2010-04-01
Tegoroczny koncert galowy XXXI Przeglądu Piosenki Aktorskiej był gorzką lekcją historii. W spektaklu Agaty Dudy-Gracz pieśni rewolucyjne ukazują nie tylko powagę wydarzeń historycznych i doniosłe znaczenie patriotyzmu. Owszem, znalazły sceny patetyczne i wzruszające. Było też śmiesznie, dosłownie i kontrowersyjnie. Głosy publiczności świadczące o oburzeniu galą, po raz kolejny pokazały, jak bardzo Polaków dzieli brak dystansu do religii i historii. O to chodziło.

31 Przegląd Piosenki Aktorskiej

Na scenę wchodzi dziewczyna w za dużej, szpitalnej piżamie. Siada do fortepianu, brzdąka, z coraz większą siłą uderza w klawisze. Z chaotycznych dźwięków po chwili wyłania się jeden z najpiękniejszych i najbardziej rozpoznawanych przez Polaków utworów - „Etiuda rewolucyjna” Fryderyka Chopina, która staje się leitmotivem całego wieczoru. Jest to bowiem spektakl o rewolucji, w której wokół światowych zrywów niepodległościowych oraz społecznych, została pokazana również historia Polski. Odzyskanie niepodległości, II wojna światowa, socjalizm, Solidarność - to trwająca przez całe lata walka o wolność. Oto nadeszła chwila, gdy ją mamy: wolność słowa, myśli, wyznania. Okazuje się jednak, że odkrywanie naszych narodowych wad i słabości nie należy według niektórych do zadań artystów. Agata Duda-Gracz namawia do zdystansowania się wobec wszelkich świętości. Zastanawia się, czy można przełamać tabu polskiego patriotyzmu i katolicyzmu. Śmiech przeplatany wyrazami z dezaprobaty wśród widzów dają odpowiedź: owszem można, ale zawsze ktoś poczuje się urażony. Tak już jest.


Każdej pieśni towarzyszą obrazy składające się z ponad 40-osobowego tłumu statystów i oryginalnych dekoracji. Podziw budzą nie tylko głosy aktorów (wśród nich najpiękniej swe pieśni wykonują Anna Ciuła - Pehlken, Michał Staszczak, Konrad Imiela), ale także to, co dzieje się za nimi. Sceny tłumu, w którym każdy robi co innego, układają się w fabularną mozaikę ilustrującą poszczególne utwory. Układy choreograficzne, światła, muzyka grana na żywo - to nie tylko dodatek spektaklu, to współistniejące z aktorami elementy tworzące barwne i estetycznie piękne przedstawienie. Liczne nawiązania do obrazów („Wolność wiodąca lud na barykady” Delacroix, „Rozstrzelanie powstańców madryckich: 3 maja 1808” Goya, „Quo vadis homine” Jerzy Duda-Gracz) jak zwykle ukazują malarskie patrzenie Agaty Dudy-Gracz na teatr.

Repertuar składa się z śpiewanych w oryginale bądź po polsku utworów takich jak „Marsylianka”, „Międzynarodówka”, „Warszawianka”, „Mury”. Swoje miejsce znalazła rewolucja chińska, aksamitna - czechosłowacka, kubańska z pieśnią o Che Guevarze. Choć utwory są poważne, ani przez moment nie wieje szkolną nudą.

Pieśni rewolucyjne to nie tylko zrywy do walk i poświęceń dla dobra ojczyzny. To także batalie na cześć swobód, wolności poglądów. Stąd na koncercie pojawiły się „Get up, stand up” Boba Marleya w komicznym wykonaniu Tomasza Schimscheinera, „Sexual revolution” Macy Grey śpiewanej przez Milenę Lisiecką siedzącą na wózku inwalidzkim. Finałowy utwór „Revolution” zespołu The Beatles jest pełnym optymizmu, kolorów i radości hitem o lepszej przyszłości.




Jest jeszcze „Maria tu, Maria tam” - utwór, który mógł wywołać najwięcej kontrowersji wśród dogmatycznych katolików, a pokazujący dość poważny problem polaryzacji społeczeństwa polskiego na tle podejścia do wiary katolickiej. Pieśń pielgrzymkowa na podstawie rumuńskiego hitu wakacji 2004 roku „Dragostea Din Tei” obśmiewa fanatyczny polski katolicyzm. Dwie rywalizujące ze sobą pielgrzymki, których różni wykonanie pieśni o banalnych słowach, pokazuje zaślepienie i utożsamienie polskości z katolicyzmem. Można się śmiać, można też przecierać oczy ze zdumienia podziwiając odwagę reżyserki. Nie lada odwagi bowiem trzeba, by w ten sposób rozprawić się z polskim podejściem do wiary i to w miejscu publicznym, jakim jest teatr. Goryczy dodaje jednak fakt, że słowa pastiszu pieśni w rytmie disco pochodzą z oryginalnej polskiej pielgrzymki (filmik dostępny na youtube po wpisaniu w wyszukiwarkę słów: „Maria tu, Maria tam”).

Są sceny wzniosłe i wzruszające. Oto ośmioletni chłopiec, ubrany w biały garnitur trzyma w prawej ręce świecę i śpiewa a cappella „Mury” Jacka Kaczmarskiego. Głos i płomień świecy drżą, cały teatr zamiera w ciszy, słucha. Walka o ideały, czystość i prawdę zwyciężają, mimo iż po chwili do chłopca podchodzi pijany ojciec chcący go uderzyć. Sacrum łączy się z profanum, historia ze sztuką, a święto z szarą codziennością.

Przewrotność całego koncertu polegała na balansowaniu między sakralną powagą a ludyczną radością. Sceny, które mogły razić, odsłaniały jedynie nasz brak dystansu do historii i wiary. Rewolucja to nie tylko walka, ale także wiara i nadzieja - pełna radości, optymizmu. Burzenie jednego porządku, ma stworzyć następny, następny i następny.

Beatlesi śpiewają: „Czy nie wiesz, że będzie w porządku, w porządku, w porządku.” Trzeba tylko trochę więcej swobody i obiektywizmu, a na prawdę „będzie w porządku…”

„…Rewolucyjna!” Koncert galowy XXXI Przegląd Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu 2010
Teatr Polski we Wrocławiu
27,28 marca 2010
Scenariusz, reżyseria, scenografia i kostiumy: Agata Duda-Gracz
Wyst. m.in.: Ewa Ziętek, Tomasz Kot, Milena Lisiecka, Tomasz Schimscheiner, Michał Staszczak, Konrad Imiela, Marta Stabnicka, Dorota Pomykała.


Komentarzy: 1

Stan
17 września 2010 (10:47)
Piosenka aktorska
Z roku na rok obserwuje lekką zniżkę poziomu w tzw. Piosence aktorskiej. http://www.poezja-spiewana.pl/index.php?str=lf&no=3401
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
Raporty
zobacz również
Zaproszenie: 2. Festiwal Wybieram Wschód!

Partnerstwo Wschodnie to idea znacznie wykraczająca poza deklaracje polityków i umowy handlowe – to narzędzie integracji europejskiej, most łączący Wschód z Zachodem. Wiara w ten wymiar...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".