„Wierzyć i niszczyć. Intelektualiści w machnie wojennej SS”
    Nazizm2 · książka historyczna8 · Adolf Hitler2 · II wojna światowa82
2013-11-26
To nie jest łatwa lektura i z całą pewnością nie dla każdego. Christian Ingrao w swojej książce bardzo dokładnie i szczegółowo analizuje kształtowanie, rozwój i przebieg kariery czterdziestu esesmanów-intelektualistów.

Punktem wyjścia dla tej książki była praca doktorska pod tytułem Intelektualiści w służbach wywiadowczych SS 1900-1945 obroniona przez autora w 2001 roku. Nie dziwi więc naukowy charakter publikacji, bogato opatrzonej przypisami i opartej na rozległej bibliografii. Ingrao znakomicie udokumentował swoją pracę, opierając się na między innymi na życiorysach (Lebenslauf) osobiście spisanych przez interesujących go nazistów.

Autor rozpoczyna swoją analizę od czasu pierwszej wojny światowej, która była pierwszym wspólnym doświadczeniem przyszłych Akademiker SS. Wszyscy opisani przez Ingrao esesmani byli wówczas dziećmi, więc wojna była dla nich szczególnie traumatycznym przeżyciem. Wszyscy doświadczyli strachu, straty i żalu związanego z odejściem bliskich. Strach i niepewność nie skończyły się wraz z zawieszeniem broni. Kolejne lata to czas kryzysu i wstrząsów. Ingrao udowadnia, że właśnie ten okres był kluczowy dla kształtowania badanej grupy.

Polecamy - Christian Ingrao: Kłusownicy w służbie Hitlera

Następnie autor opisuje lata nauki przyszłych esesmanów, skupiając się zwłaszcza na okresie ich studiów i rozwoju akademickim. Ta część książki jest naprawdę fascynująca, a jednocześnie przerażająca. Czytając ją, wiemy już jak potoczą się losy tych młodych ludzi, studentów kierunków przede wszystkim humanistycznych. Bardzo trudno uwierzyć, a jeszcze trudniej zrozumieć, jak inteligentni i wszechstronnie wykształceni ludzie mogli związać swe losy z jednym z najbardziej prymitywnych i nieludzkich totalitaryzmów w dziejach. Autor tłumaczy to jednak bardzo obszernie, wyjaśniając, jak przebiegała ewolucja pojmowania przez nich świata. Jak wielkie znaczenie miała nauka o niemieckiej kulturze, sprzyjająca przekonaniu o wyższości i wyjątkowości germańskości. Ingrao przytacza wypowiedź jednego z esesmanów, Ottona Ohlendorfa, skazanego później na śmierć w procesie przed Amerykańskim Trybunałem Wojkowym w Norymberdze – Studiowaliśmy historię gatunku ludzkiego, w tym historię religii, także wzloty i upadki państw i narodów, szukając idei zdolnej przeprowadzić nas przez schyłki i wzrastanie różnych ludów, wskazówek, które pozwoliłyby nam sprostać wymaganiom naszych czasów, wymaganiom wynikającym z historycznych cierpień i doświadczeń. Ohlendorf, tak jak podobni mu przyszli członkowie SS, znalazł te idee i wskazówki w ruchu nazistowskim.

Romans z nazistami, a wcześniej po prostu ze skrajną prawicą volkistowską, dla większości z nich rozpoczął się właśnie w czasie studiów, poprzez zaangażowanie w różne organizacje studenckie. To tam dostrzegli, że jest ich wielu, że nie są osamotnieni w swoich poglądach, w swojej niechęci wobec stanu państwa i narodu. To tam poznali ludzi, którzy traktat wersalski uważali za największe nieszczęście i niesprawiedliwość, jaka spotkała naród niemiecki.

Ebooki o tematyce historycznej kupisz w naszej księgarni : Ebook.MojeOpinie.pl

W kolejnych rozdziałach autor opisuje jak stopniowo ci młodzi, wykształceni ludzie angażowali się politycznie, jak będąc już częścią ruchu wykorzystywali swoją fachową wiedzę w tworzeniu prawa, w tym i słynnych Ustaw Norymberskich. Opowiada również o tym, jaką rolę odegrali w przygotowaniu do drugiej wojny światowej i jak przebiegły ich losy w czasie jej trwania. Są to historie absolutnie fascynujące i zaskakujące. Wspomniany już Ohlendorf, człowiek o ujmującej powierzchowności, uroku osobistym i wielkiej kulturze w 1941 roku został dowódcą Einzatsgruppe D, która do wiosny 1942 roku wymordowała – według zeznań samego Ohlendorfa – ponad dziewięćdziesiąt tysięcy ludzi. Osadzony na czas procesu w areszcie Ohlendorf otrzymywał listy i kwiaty od zauroczonych nim kobiet, którym nie przeszkadzało, jakich zbrodni był sprawcą.

Książka Ingrao nie jest łatwą lekturą, ale nie można mieć o to do autora pretensji. Temat poruszony przez francuskiego historyka jest trudny, a historia opisanej grupy zawiła i skomplikowana. Na pewno jednak warto zapoznać się z tą pracą, ponieważ rzuca ona światło na ciekawy aspekt historii i tłumaczy ważny element złożonej socjologii totalitaryzmu nazistowskiego. Jest to jednak lektura przygnębiająca, bowiem udowadnia w sposób niepozostawiający wątpliwości, że wiedza i intelekt nie muszą iść w parze z moralnością.

Wierzyć i niszczyć
Intelektualiści w machinie wojennej SS

Christian Ingrao
Przekład z języka francuskiego Magdalena Kamińska-Maurugeon
Wydawnictwo Czarne


Chcesz odnieść się do stanowiska autora, chcesz polemizować, skomentować ten tekst? A może chciałbyś Drogi Czytelniku napisać na temat innej książki? Może filmu? Albo albumu muzycznego, który zrobił na Tobie ostatnio wrażenie?
Jeżeli jesteś zainteresowany i zdecydowany przeczytaj nasz anons dotyczący współpracy redakcyjnej lub od razu napisz i wyślij do nas swój materiał na adres: redakcja@mojeopinie.pl. Odezwiemy się szybko!!


Komentarzy: 0
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
Raporty
zobacz również
„Białoruś dla początkujących” – Igor Sokołowski

„Co wiemy dziś na temat Białorusi?” - pyta polskiego czytelnika okładka książki. I odpowiada za niego, że niezbyt dużo.
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".