Wojna Kambodży z Wietnamem: 1978 -1979
    konflikty zbrojne96 · Azja86 · historie znane i nieznane28 · Wojna25
2008-03-18

W roku 1973 armia amerykańska ostatecznie wycofała się z Wietnamu a dwa lata później komunistyczna północ ostatecznie podbiła swojego nieudolnego, południowego sąsiada. Wydawać by się mogło, że w Indochinach wreszcie zapanuje pokój... Nic bardziej mylnego. Zwycięski w tej części świata komunizm także był podzielony na frakcje. Wkrótce miało dojść do pierwszej w historii wojny między „demokracjami ludowymi”.


konfikty zbrojne w Azji

Sytuacja międzynarodowa zwycięskiego Wietnamu nadal pozostawała daleko od ideału. Niemal zewsząd otaczały go wprawdzie kraje komunistyczne, jednak byli to paradoksalnie sąsiedzi najgroźniejsi. Powodów wietnamskich problemów trzeba szukać nie w Hanoi czy Sajgonie lecz przede wszystkim w Moskwie i Pekinie. Ideologiczny rozbrat pomiędzy dwoma największymi komunistycznymi mocarstwami ciągnął się od późnych lat pięćdziesiątych a w roku 1969 przerodził się nawet w krótkotrwałą wojnę.

mapa Indochin
katieharding.blogspot.com

Rywalizacja sowiecko-chińska przyjęła szczególnie ostra formę właśnie w Indochinach. Podczas wojny wietnamskiej, kiedy Związek Radziecki wysyłał Hanoi pomoc wojskową Chińczycy dokonywali jej masowego sabotażu. W regionie wykształciły się dwa komunistyczne podobozy. Jeden miał na celu uzależnienie Indochin od Państwa Środka i stworzenie tam szeregu uzależnionych od niego państw. Drugi miał na celu utrzymanie, bądź wzmocnienie przyczółka wpływów Związku Radzieckiego.

Kambodża Pol Pota

Komunistyczna Partia Kambodży przewodzona przez Pol Pota, oparła się na przyjaźni z Chinami i - wzorem Mao Tse-Tunga - twórczo „rozwinęła” ideologię marksistowską. Za klasę robotniczą uznani zostali zarówno nieliczni mieszkańcy miast jak i zwykli wieśniacy. Dotychczasowy porządek społeczny przestał istnieć. Wszyscy, poza wybrańcami zostali zmuszeni do niewolniczej pracy w kolektywnych obozach.

Pilnowała ich niesławna, rodzima formacja zbrojna zwana Czerwonymi Khmerami. Śmiercią karane było nawet najmniejsze nieposłuszeństwo. Bezkarne żołdactwo dopuszczało się wielu nadużyć i zbrodni. Państwo dawało swoim mieszkańcom ( trudno w tym momencie użyć słowa „obywatel”) jasno do zrozumienia, że ich życie jako jednostek nie ma najmniejszego znaczenia. Przytłaczająca większość płodów rolnych przez trzy i pół roku szła w większości na eksport. W tym czasie w Kambodży panował głód, który wraz z masowymi mordami stał się przyczyną śmierci około kilka milionów ludzi - szacunki wahają się od 1,7 do 7,5 miliona.

Pol Pot
wikepedia.org

Pol Pot zdobył władzę w Kambodży w roku 1975, niemal dokładnie w tym samym czasie, kiedy oddziały północnowietnamskie wdzierały się do Sajgonu. Czerwoni Khmerzy skorzystali z upadku Wietnamu Południowego i natychmiast zajęli należące do niego wysepki – Phu Quoac i Tho Hu - w Zatoce Syjamskiej. Towarzyszyła temu masakra około 500 tamtejszych mieszkańców.

Jednoczący się Wietnam ograniczył się tylko do odbicia wysepek. Pol Pot szykował się jednak na znacznie większe zdobycze terytorialne. Jak sam powiedział po latach bał się „wietnamizacji” Kambodży i chciał rozpowszechnić wynaleziony przez siebie system w całych Indochinach. Pretekstem do wojny miały okazać się okolice delty Mekongu ( tej samej rzeki, którą płyną bohaterowie filmu „Czas Apokalipsy” ). Ziemie te trzysta lat wcześniej Kambodża utraciła na rzecz Wietnamu.

Incydenty i rzezie

Zjednoczony Wietnam był w porównaniu z Kambodżą krajem normalniejszym – przynajmniej według naszych standardów – a przede wszystkim znacznie silniejszym. Mimo to Pol Pot był ufny we własne siły, szczególnie że komunistyczne Chiny nie szczędziły mu pomocy a wojska azjatyckiego Wielkiego Brata szachowały siły wietnamskie na północy. W latach 1975 – 1978 Pol Pot prowokował coraz bardziej. Na terenie Demokratycznej Kampuczy ( jak teraz zwała się Kambodża ) dokonywano masowych egzekucji mniejszości wietnamskich. Na granicach urządzane były wypady armii Khmerów na wietnamskie terytorium. Zdobywane wsie były równane z ziemią a ludność masakrowana. Bo wykonaniu tego rodzaju misji Khmerowie wycofywali się na własne tereny. Wietnam odpowiadał na to ograniczonymi akcjami odwetowym, jednak zajęty konsolidacją władzy na południu i rozbudową armii nie decydował się na drastyczniejsze kroki... Do czasu.

Wojna

W połowie roku 1977 Pol Pot czuł się już bardzo pewnie. Masowe mordy doprowadziły do rzadko spotykanego zastraszenia i podporządkowania własnego społeczeństwa. Szkolona przez kilka tysięcy chińskich doradców wojskowych, wyposażona w chińską artylerię i elektronikę armia wydawała się zdolna do podjęcia większych wyzwań niż terroryzowanie pogranicza.

Kolejny atak na Wietnam był już właściwie ofensywą w pełnym tego słowa znaczeniu. Agresorów było kilkadziesiąt tysięcy i stanowili odpowiednik dwóch dywizji. Rajd wdarł się na dziesiątki kilometrów w głąb Wietnamu. Masakry dokonano w dziesiątkach wsi i kilku mniejszych miastach. W jednym z nich – Ba Chuc - z populacji liczącej 3157 osób przeżyły zaledwie dwie.

Rząd wietnamski zdał sobie sprawę, że trzeba działać jak najszybciej. Kambodża rosła w siłę i stawała się coraz bardziej nieobliczalna. Jednoczesna napaść ze strony Chin i Pol Pota wydawała się coraz bardziej prawdopodobna. Finał takiej inwazji w najlepszym wypadku mógł spowodować utratę licznych terytoriów i masakry ludności, przynajmniej na ziemiach zajętych przez Kambodżę.

Rząd w Hanoi postanowił uprzedzić ten zgubny scenariusz i usunąć z gry słabszego z potencjalnych najeźdźców. Nie chodziło tutaj bynajmniej o trwałe włączenie Kambodży do Wietnamu i stworzenie wielkiego państwa w Indochinach. Przeciwnie, z czasem, 25 grudnia 1978 roku, Wietnam poparł Zjednoczony Frant Ocalenia Narodowego Kambodży i miał pomóc tej partii w przejęciu władzy nad podbitym krajem.

Celem kampuczańskiej emigracji było naturalnie obalenie Pol Pota. Wsparcie Hanoi może nam się kojarzyć z „pomocą” ZSRR dla Rządu Lubelskiego, nawet jeśli byłoby to skojarzenie słuszne to w obliczu działań Czerwonych Khmerów i tak wydaje się dzisiaj usprawiedliwione.

Na granicy z Kambodżą, na zachód od Sajgonu, Wietnam zebrał potajemnie 12 dywizji - 100 tysięcy żołnierzy i 700 czołgów wspartych przez niemal całe dostępne lotnictwo. Pierwsze uderzenie nastąpiło jeszcze w czerwcu 1978. Pięćdziesiąt tysięcy żołnierzy wietnamskich dokonało w tym czasie przesunięcia granicy w kierunku miasta Chup, co dało lepsze pozycje wyjściowe dla decydującego ataku. Pierwszy sukces Wietnamczyków miał zagrozić kambodżańskiej stolicy – Phnom Penh - i zmusić Pol Pota do ustępstw. Dyktator jednak trwał na swoim stanowisku. 70 tysięcy Czerwonych Khmerów szykowało się do zaciekłej obrony.

odprawa Wietnamu przed atakiem
picasaweb.google.com

Kolejny atak Wietnamczyków rozpoczął się w październiku 1978 roku. Ograniczone walki graniczne trwały przez dwa miesiące, towarzyszyły im zabiegi propagandowe, które doprowadziły do licznych buntów i niepokojów na terenie Kambodży. 25 grudnia 1978 ruszyło ostateczne uderzenie. Główne siły wietnamskie obrały za cel stolicę Kambodży Phnom Penh i tereny położone na północ od nich. Czterdzieści tysięcy żołnierzy niespodziewanie uderzyło przez terytorium Laosu, oskrzydlając Czerwonych Khmerów i wchodząc na ich tyły. Przewaga liczebna i technologiczna dokonały reszty. W ciągu sześciu dni Wietnamczycy osiągnęli linię rzeki Mekong. Żołnierze coraz częściej natykali się na masowe mogiły ofiar Czerwonych Khmerów. Jeżeli któryś z nich łudził się wcześniej, że opowieści o okrucieństwach dziejących się Kambodży to wymysł rodzimej propagandy, teraz musiał zrewidować swoje poglądy.

2 stycznia Pol Pot był zdesperowany do tego stopnia, że poprosił o interwencję, nie Chiny lecz Stany Zjednoczone i ONZ. Jego naczelnym argumentem był fakt, że Wietnam należał do Układu Warszawskiego. Kuriozalna prośba nie wpłynęła na losy wojny. Dwa dni później linie obronne Czerwonych Khmerów ostatecznie pękły.

7 stycznia 1979 roku czołgi wietnamskie wjechały do Phnom Penh a 3 dni później został proklamowany rząd tymczasowy Kampuczańskiej Republiki Ludowej. Wojska wietnamskie ruszyły dalej, w kierunku północno zachodnim. Zatrzymały się dopiero na granicy Tajlandii, rozcinając tym samym terytoria Czerwonych Khmerów na dwie części. Ludzie Pol Pota przeszli do walki partyzanckiej. Operując z dżungli na terenie Kambodży – szczególnie w Górach Kardamonowych – i z baz w Tajlandii, mieli dawać się we znaki do połowy lat dziewięćdziesiątych.

Wietnam przez kolejne dwa lata był zmuszony do utrzymywania na terenie Kambodży 14 dywizji wojsk okupacyjnych. Oddziały te pozostały tam nawet w obliczu inwazji chińskiej w roku 1979. Ostatecznie Wietnam wycofał się z zajmowanych terenów dopiero w roku 1989. Straty wśród żołnierzy Wietnamu szacuje się na 30 tys. zabitych. Pol Pot zmarł – podobno -śmiercią naturalną w roku 1992.

Korzystałem z:

www.edwebproject.org
Z. Czarnotta, Z. Moszumański “Chiny-Wietnam”, Warszawa 1995


Komentarzy: 2

dzida
28 września 2012 (08:45)
kambodża
Ja czytałem o tej wojnie i ludzie strasznie cierpieli dlatego idę do wojska

dziadek
27 kwietnia 2014 (01:54)
komentarz
nie wiem na jakiej podstawie autor twierdzi,że Kambodża była państwem komunistycznym.Państwo to nie miało nic wspólnego z komunizmem,wystarczy przeczytać co głosił Marks,Lenin i porównać to do Pol Pota,podobieństw nie ma tu żadnych
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
Raporty
zobacz również
Szwajcarska reduta

Rzym i Sparta stały zbrojne i wolne przez wiele wieków. Szwajcarzy zaś są bardzo zbrojni i bardzo wolni. N. Machiavelli "Książę"
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".