Zagrożone środowisko naturalne w dużych miastach
    zanieczyszczenia26
2009-02-16
Na co dzień każdy z nas spotyka się z problemami zanieczyszczenia miejskiego środowiska przyrodniczego, którego składnikami są: powietrze, woda, gleba, flora i fauna. Codziennie mamy do czynienia z nadmiernym hałasem, wibracjami, odpadami, ściekami, czy też z degradacją zieleni miejskiej. Niestety są to problemy większości dużych miast i aglomeracji miejsko – przemysłowych w Polsce, jak i w wielu wielkich miastach Europy i Świata. Są to skutki zaniedbań z przeszłości, jak i również obecnie funkcjonującego modelu produkcji i konsumpcji.

Wynikają one także ze sposobu wytwarzania i wykorzystywania energii, funkcjonowania wielu gałęzi naszej gospodarki – przemysłu, transportu, wpływają na środowisko i zdrowie mieszkańców miast. W Polsce instytucją kontrolująca przestrzeganie przepisów o ochronie środowiska i racjonalnym użytkowaniu zasobów przyrody jest Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, w ramach którego na teranie każdego województwa działa Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Do zadań WIOŚ należy także monitorowanie stanu i zasobów przyrody w większych miastach Polski. Na stronach internetowych, a także w formie papierowej ukazują się raporty delegatur wojewódzkich odnośnie stanu środowiska naturalnego w poszczególnych aglomeracjach, znajdziemy tam dane dotyczące m.in. składników, które scharakteryzuje niżej.

Powietrze

Przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń podstawowych, jakimi są dwutlenek siarki i pyły, a także najważniejsze rejestrowane stężenia tlenków azotu dotyczą przede wszystkim dużych miast. Na zwiększenie stężeń pyłu w miastach wpływają wtórne pylenia z niedostatecznie oczyszczonych ulic oraz erozja wietrzna, na która mają wpływ stosunkowo duże powierzchnie terenów nieuporządkowanych. Na jakość powietrza w miastach istotny wpływ ma sposób organizacji ruchu kołowego i stan techniczny pojazdów, w tym pojazdów transportu zbiorczego. Prawdą jest, że autobus przewożący 40 pasażerów znacznie mniej zanieczyści powietrze miejskie niż np. 15 samochodów osobowych przewożących tą samą liczbę mieszkańców. Biorąc pod uwagę bardzo szybki wzrost w ostatnich latach liczby samochodów na Polskich ulicach należy się liczyć z proporcjonalnym wzrostem stężeń tlenku węgla, tlenków azotu, węglowodorów, związków ołowiu i sadzy. Za tempem przyrostu liczby samochodów nie nadąża rozbudowa sieci ulic. Brak jest również odpowiedniej organizacji ruchu, a o stanie nawierzchni zwłaszcza w obecnie sprzyjającej aurze wole nie wspominać.

Czynnikiem istotnie wpływającym na jakość powietrza w okresie zimy są źródła emisji niskiej z sektora komunalno – bytowego. Zdarza się, że stężenia dwutlenku siarki w okresie jesienno – zimowym są średnio w kraju pięciokrotnie wyższe, a w przypadku pyłów trzykrotnie wyższe niż w okresie wiosenno – letnim. W miastach południowej Polski w sezonie grzewczym zdarzają się kilkudniowe epizody podwyższonych stężeń, osiągających wartości przyjęte w wielu krajach jako alertowe dla smogu zimowego. Skutkami zanieczyszczenia powietrza są kwaśne deszcze, powstające wyniku reakcji wody z wyżej wymienionymi gazami.

Warunki przewietrzania miast, wynikają głównie z układu architektonicznego lub z naturalnej rzeźby terenu. Kraków położony jest w kotlinie, co skazuje to miasto na większą kumulację zanieczyszczeń. Rozwój stolicy miał być realizowany z zachowaniem klinów zieleni, wprowadzających powietrze z terenów zewnętrznych do śródmieścia, jednak od pewnego czasu zaobserwujemy tendencje do zabudowy tych przestrzeni.

Woda

Większość mieszkańców dużych miast uważa, że woda z wodociągów nadaje się do spożycia, jednakże ze względu na swoje zanieczyszczenia jest to nieprawdą. Szczególnie w okresach małych przepływów w rzekach, które stanowią źródło wody, a także w czasie zakwitu glonów spowodowanych nadmierną ilością substancji biogennych, smak i zapach wody budzą zastrzeżenia. Jakość wody w wodociągach, wykorzystujące jako źródło zaopatrzenia wody powierzchniowe nie spełnia części wysokich standardów Unii Europejskiej.

Gminy miejskie starają się przeciwdziałać niekorzystnemu zjawisku, stosując technologie pozwalające wykorzystywać zasoby wód podziemnych. Udoskonalana jest także technologia uzdatniania i poprawy jakości wody dostarczanej przez wodociągi komunalne. Są to działania nieodzowne, bo odpowiednia jakość wody do picia jest najważniejszym z czynników wpływających na zdrowie mieszkańców miast.

Hałas

Natężenie hałasu w miastach wynika przede wszystkim ze wzrostu natężenia ruchu. W wielu miastach brak jest obwodnic, a przepustowość ulic została wyczerpana i natężenie hałasu ustabilizowało się na bardzo wysokim poziomie. Szczególnie wrażliwy jest poziom hałasu w nocy powodowany głownie ruchem tranzytowym. Oprócz hałasu, wytwarzane są drgania, które ujemnie wpływają na funkcjonowanie organizmu mieszkańców. Skutkiem przekroczonych norm, czy też nieustannego życia w hałasie jest m.in. przewlekły stres organizmu, bezsenność, chroniczne zmęczenie czy też spadek produktywności.

Odpady

Duże aglomeracje coraz częściej borykają się z problemem usuwania odpadów komunalnych. Wciąż brakuje nam technologii, wiedzy pozwalającej opanować metody segregacji jak i zastosowania recyklingu odpadów niebezpiecznych, takich jak zużyte baterie, świetlówki, zużyte oleje. Odpady te są nie tylko bezpośrednim zagrożeniem dla środowiska, ale ograniczają także możliwość wykorzystania produktów nadających się do kompostowania. Wywożenie odpadów na odległe od miast wysypiska staje się procesem kosztownym.

Źródło zagrożeń stanowią także odpady przemysłowe, składowane na terenach zakładów zlokalizowanych w granicach miast. W wielu przypadkach są one źródłem zagrożeń dla wód podziemnych, gleby i przyrody ożywionej, czasem także dla zdrowia ludzi.

Co możemy zrobić?

Metod jest wiele żeby poprawić stan środowiska w miastach. Wszystko wiąże się jak zawsze z finansowaniem i rządzeniem. My jako zwykli śmiertelnicy, nie mający wpływu na decyzje władz możemy sortować śmieci, zużywać mniej wody, szanować zieleń, unikać hałasu, a jak to jest niemożliwe, to odpoczywać więcej w lesie, w ciszy, z rodziną. Na szczęście w Polsce problemy zurbanizowanych miasta nie są aż tak nasilone jak w innych krajach, dlatego już dzisiaj powinniśmy podjąć zdecydowane działania, na rzecz zrównoważonego rozwoju miast.

Źródło: Przyroda Polska, nr 11 – listopad 2004


Komentarzy: 1

obywatel
28 marca 2013 (12:45)
aktywnie
Jeśli uwierzysz, że jesteś zwykłym śmiertelnikiem i że nic od Ciebie nie zależy, to nic nie zrobisz, nic nie zmienisz. Jeśli coś się nie podoba - zmień to.
  • Dodaj komentarz
  • Tytuł
  • Treść
  • Pseudonim
  • Przepisz kod obrazka
  • Kod obrazka:
zobacz również
GMO- zagrożenie czy dobrodziejstwo?

Sałata z genem szczura, pomidor ulepszony za pomocą DNA ryby, czy soja z genem pozyskanym z bakterii. Taka jest nieunikniona przyszłość. Uchwalenie przez parlament ustawy o nasiennictwie a...
[zamknij]W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Prywatności".